Cümleler, bir düşünceyi veya duyguyu ifade etmek için kurallara uygun şekilde oluşturulur. Bu kurallara uygun olup olmamasına göre cümleler kurallı veya kuralsız olarak adlandırılır.
1. Kurallı Cümle (Düzensiz Cümle)
- Tanım: Türkçe dilbilgisinin cümle kurallarına uygun şekilde oluşturulmuş, özne ve yüklem ilişkisi düzgün olan cümlelerdir.
- Özellikler:
- 1. Kurallı Cümle (Düz Cümle)
- Tanım: Türkçe’de özne-yüklem ilişkisi düzgün olan ve dil bilgisi kurallarına uygun şekilde kurulan cümlelerdir.
- Özellikler:
- Yüklem, genellikle cümlenin sonunda bulunur.
- Cümle, anlam açısından tamamlanmıştır.
- Sözdizimi kurallarına göre dizilir.
- Örnekler:
- Ali bugün okula gitti.
- Annem bana güzel bir pasta yaptı.
- Çocuklar bahçede oynuyor.
- 2. Kuralsız Cümle
- Tanım: Türkçe cümle yapısına uygun olmayan veya eksik kalan cümlelerdir.
- Özellikler:
- Yüklem eksik olabilir.
- Cümle anlam açısından tamamlanmamış olabilir.
- Sözdizimi karışıktır ve kurallara uymaz.
- Örnekler:
- Bugün çok güzel. (Yüklem eksik: Bugün çok güzel bir gün.)
- Bahçede oyun. (Yüklem eksik: Bahçede oyun oynanıyor.)
- Çocuklar… (Anlam eksik: Çocuklar ne yapıyor?
- 1. Kurallı Cümle (Düz Cümle)
-
1 ''Abim bugün Adana’ya ………… '' Verilen cümle aşağıdaki sözcüklerden hangisi ile tamamlanamaz?
-
gördü
-
geldi
-
gitti
Doğru!Yanlış! -
-
2 Her biri bir harf ile eşleştirilen kelimelerden kurallı bir cümle kurmak istersek harfler nasıl sıralanır?
-
K-L-M-N
-
M-L-K-N
-
L-K-M-N
Doğru!Yanlış! -
-
3 Görselde verilen kelimelerle anlamlı ve kurallı bir cümle kurarsak hangi kelime dışarıda kalır?
-
yardım
-
teşekkür
-
zorda
Doğru!Yanlış! -
-
4 Aşağıdaki cümlelerden hangisi kurallı bir cümledir?
-
Turistler her yıl ülkemizi ziyaret eder.
-
Masanın üzerine bıraktı kalemi.
-
Sağlık için süt içmeliyiz her sabah.
Doğru!Yanlış! -
-
5 Aşağıdaki cümlelerin hangisi devrik bir cümledir?
-
Bana söyledi her şeyi.
-
Yarın pazara gitmeyeceğiz.
-
Ağaç yaşken eğilir.
Doğru!Yanlış! -
-
6 ''Yazın denize gideriz birlikte.'' Cümleyi anlamlı ve kurallı cümle haline nasıl getiririz?
-
Birlikte gideriz yazın denize.
-
Denize gideriz yazın birlikte.
-
Yazın birlikte denize gideriz.
Doğru!Yanlış! -
-
7 Aşağıdakilerden hangisi kurallı bir cümledir?
-
Yüzdü havuzda.
-
Gelmedi ziyarete.
-
Gördük.
Doğru!Yanlış! -
-
8 Aşağıdaki cümlelerden hangisi devrik bir cümledir?
-
Eşya alışverişine gideceğiz.
-
Yeni ev tutmaya gittiler annemle abim.
-
Çay içmeye misafirliğe gittik.
Doğru!Yanlış! -
-
9
-
2-1-4-5-3
-
1-2-3-4-5
-
3-1-2-4-5
Doğru!Yanlış! -